Cities are not merely physical structures but social spaces in which forms of class-based, cultural, and spatial exclusion are reproduced. This study critically examines how neoliberal urbanization deepens such forms of exclusion by drawing on the theoretical perspectives of Henri Lefebvre, David Harvey, and Manuel Castells. Building on Lefebvre’s concepts of the production of space and the right to the city, Harvey’s notions of accumulation by dispossessionand spatial justice, and Castells’ framework of the network society and urban social movements, the study demonstrates that cities constitute arenas of not only economic but also political and cultural struggle. Focusing on the Turkish cases of Sulukule, Tarlabaşı, and Fikirtepe, the paper analyzes processes of spatial transformation and explores the mechanisms of exclusion alongside the multi-layered forms of resistance that emerge in response, including digital activism. In addition, selected examples from Brazil, France, and the United States are used to situate the discussion within a broader comparative context.Rather than proposing a comprehensive theoretical model, the study brings these three approaches into dialogue and examines the relationship between neoliberal urbanization, exclusion, and resistance through selected empirical cases. Finally, the paper offers a set of policy implications aimed at reducing social exclusion, enhancing participation, and promoting spatial justice in urban planning.

Kentler, yalnızca fiziksel yapılar değil; sınıfsal, kültürel ve mekânsal dışlama biçimlerinin yeniden üretildiği toplumsal alanlardır. Bu çalışma, neoliberal kentleşme süreçlerinin söz konusu dışlama biçimlerini nasıl derinleştirdiğini Henri Lefebvre, David Harvey ve Manuel Castells’in kuramsal yaklaşımlarından hareketle eleştirel bir çerçevede incelemektedir. Lefebvre’nin “mekânın üretimi” ve “kent hakkı”, Harvey’in “birikim yoluyla el koyma” ve “mekânsal adalet”, Castells’in ise “ağ toplumu” ve “kentsel toplumsal hareketler” kavramsallaştırmaları doğrultusunda, kentlerin yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda siyasal ve kültürel mücadele alanları olduğu ortaya konmaktadır. Türkiye’den Sulukule, Tarlabaşı ve Fikirtepe örnekleri üzerinden mekânsal dönüşüm süreçleri analiz edilmekte; dışlama mekanizmaları ile bu süreçlere karşı gelişen, dijital aktivizm dâhil, çok katmanlı direniş pratikleri değerlendirilmektedir. Ayrıca Brezilya, Fransa ve ABD’den seçilmiş örnekler aracılığıyla tartışma karşılaştırmalı bir bağlama taşınmaktadır. Çalışma, literatürde çoğu zaman ayrı ele alınan bu üç kuramsal yaklaşımı Türkiye’deki kentsel dönüşüm örnekleriyle birlikte düşünerek neoliberal kentleşme, dışlanma ve direniş arasındaki ilişkiyi çok boyutlu biçimde tartışmaktadır. Son olarak çalışma, toplumsal dışlanmayı azaltma, katılımı güçlendirme ve mekânsal adaleti destekleme ekseninde bazı politika çıkarımları sunmaktadır.